Op deze website van het Servicepunt examinering mbo vindt u informatie over de beroepsgerichte examinering in het mbo.

Servicepunt examinering mbo
examineringmbo@mbodiensten.nl
0348-75 36 30
06-4673 5418 
(op werkdagen tussen 9.00 en 16.00 uur)
Houttuinlaan 6
3447GM Woerden

Een eenduidig begrippenkader helpt om tot standaardisering te komen. Het maakt de communicatie zowel binnen een mbo-school als tussen mbo-scholen eenvoudiger. Daarom heeft het Servicepunt examinering mbo een begrippenkader ontwikkeld. Omdat het begrippenkader een ‘levend document’ is, actualiseren we het jaarlijks op basis van de ontwikkelingen in het onderwijs.

Versie september 2017

A
Afnameconditie
Beschreven omstandigheden waaronder een exameneenheid wordt afgenomen. Wordt ook examenconditie genoemd.

AOC
Mbo-scholen die opleidingen verzorgen op het gebied van voeding, natuur en milieu (“groen”). Vaak met een afdeling vmbo en nauwe banden met het hoger agrarisch onderwijs. Deze scholen vallen onder verantwoordelijkheid van het ministerie van Economische Zaken.

Arbeidsmarktroute
Route voor het erkennen van leer-werkervaring met als doel het zetten van loopbaanstappen op de arbeidsmarkt. Loopt via Nationaal Kenniscentrum EVC.

Assessment
Beoordeling en/of waardering van competenties van een deelnemer op geschiktheid voor een bepaald beroep of voor het (succesvol) afronden van een opleiding.

Assessor leer-werkervaring
Persoon die gerechtigd is de kennis en vaardigheden te beoordelen of te waarderen op basis van door een deelnemer verzamelde bewijsstukken van leer-werkervaring aan de hand van een crebo-of crohostandaard. De beoordeling of waardering kan worden voorzien van een score en de resultaten kunnen worden vastgelegd aan de hand van een vastgesteld beoordelingsprotocol.

Authenticiteit
(1) Mate waarin kan worden vastgesteld of de prestatie bij een exameneenheid daadwerkelijk van de examenkandidaat afkomstig is.
(2) De werkomstandigheden en sociale context tijdens de beoordeling van het examen komen zoveel mogelijk overeen met die in de toekomstige beroepspraktijk.

B
Bekostigde mbo-scholen
Mbo-school die bekostigd wordt door de overheid.

Beoordelaar
Persoon die gerechtigd is de prestaties bij een examen te voorzien van een score en de resultaten vast te leggen gebruikmakend van het vastgestelde beoordelingsprotocol. Dit kan de assessor of examinator zijn.

Beoordelen
Waarderen van een geleverde prestatie van een (examen)kandidaat aan de hand van een beoordelingsprotocol.

Beoordelingscriterium
1. Maatstaf aan de hand waarvan de beoordeling plaatsvindt.
2. Beschreven procedures op grond waarvan de examenfunctionaris een examen met een score waardeert. Wordt soms ook beoordelingsvoorschrift genoemd.

Beroepscompetentieprofiel
Een beroepscompetentieprofiel (bcp) beschrijft de taken van een beroep en de kennis en vaardigheden die nodig zijn om dat beroep uit te oefenen. Het profiel gaat uit van een vakvolwassen werknemer die al enkele jaren in het beroep werkzaam is.

Beroepsgerichte kwalificatiestructuur
Diplomastructuur in het mbo die gericht is op het verwerven van kennis, vaardigheden en gedrag (en/of competenties), benodigd voor de uitoefening van het beroep, het functioneren in de maatschappij en de doorstroom naar een hoger onderwijsniveau (in mbo of hbo).

Beroepspraktijkvorming (bpv)
Het verplichte deel van de beroepsopleiding dat in een erkend leerbedrijf plaatsvindt. Een met goed gevolg afgesloten bpv is een wettelijke vereiste voor diplomering. (Zie WEB: beroepspraktijkvorming: het onderricht in de praktijk van het beroep, bedoeld in artikel 7.2.8, eerste lid.)

Beroepsprocedure
Wettelijk geregelde werkwijze die de examenkandidaat moet volgen wanneer hij formeel bij een commissie van beroep voor examens in beroep gaat tegen een uitspraak van de examencommissie. Aan een beroepsprocedure kan een bezwaarprocedure voorafgaan.

Bezwaarprocedure
Werkwijze die de examenkandidaat moet volgen wanneer hij bij de examencommissie bezwaar aantekent tegen de gang van zaken rondom de examinering.

Branchevereisten kwalificatiedossier
Door de branche vastgestelde eisen waaraan de beginnende beroepsbeoefenaar uitvoering geeft om het beroep uit te voeren. Branchevereisten kunnen in of naast het kwalificatiedossier zijn opgenomen.

Branchestandaarden
Branchestandaarden of branchekwalificaties die in sectoren en branches gebruikt worden om de eisen aan te geven die aan vakbekwame medewerkers worden gesteld. Deze standaarden zijn (vaak) door een enkele branche ontwikkeld en erkend, en zijn inhoudelijk (vaak) anders dan de onderwijsstandaarden die gelden voor het mbo (crebo) of hbo (croho). Branchestandaarden die voor EVC-procedures kunnen worden ingezet moeten erkend zijn als erkende branchestandaard door het Nationaal Kenniscentrum EVC.

C
Centrale examens
Landelijke (digitale) examenvorm waarbij in centraal vastgestelde afnameperioden het eindniveau op afgesproken referentieniveaus wordt geëxamineerd voor de generieke eisen voor Nederlands (lezen en luisteren), rekenen en Engels (niveau 4).

Certificaat
Algemeen: schriftelijk document waarin staat dat een product, persoon, proces, kwaliteitssysteem of de kwaliteit ervan aan bepaalde eisen voldoet. WEB- of mbo-certificaat: waardepapier waarop staat dat een deelnemer aan keuzedeel heeft voldaan op basis van een AMvB (Algemene maatregel van bestuur). Zie www.s-bb.nl.

Civiel effect
Waarde die de landelijke en/of Europese arbeidsmarkt geeft aan een diploma of afgeronde opleiding.

Commissie van beroep voor examens
Commissie die het beroep behandelt dat een examenkandidaat heeft ingediend tegen een uitspraak van de examencommissie. De commissie is door het bevoegd gezag ingesteld.

Competenties
Een verzameling eigenschappen bestaande uit kennis, vaardigheden en gedrag die een persoon in staat stelt zijn (toekomstige) taak naar behoren uit te voeren.

Contractonderwijs
Onderwijs en trainingen op basis van een contract en tegen betaling, vaak op aanvraag van bedrijven of instellingen.

Crebo-register
Systematisch geordend overzicht van door het ministerie van OCW erkende mbo-opleidingen per instelling. Zie www.duo.nl.

Crebo-standaard
Onderwijsstandaard uit het crebo. Beschreven opleidings- en exameneisen op basis waaraan de kennis, vaardigheden en gedragingen van een persoon worden gemeten.

Criteriumgericht interview (cgi)
Individueel vraaggesprek voor een (praktijk)beoordeling, waarin de beoordelaar gestructureerd onderzoekt of een examendeelnemer niet alleen het vereiste niveau beheerst, maar ook begrijpt wat hij doet en waarom (de handeling mag geen ‘kunstje’ zijn).

D
Deelnemer
Benaming van iemand die onderwijs volgt en/of examens aflegt.

Dekkingsgraad
Mate waarin de te behalen onderdelen van de kwalificatie zijn opgenomen in het examenplan, uitgedrukt in een percentage.

Derde Leerweg
Niet door de overheid bekostigde beroepsopleiding in het mbo leidend tot een mbo-diploma. Deze opleiding moet voldoen aan alle voorwaarden van de WEB (art. 1.4.1.), met uitzondering van de urennorm. Staat onder toezicht van de Inspectie, wat zich primair richt op de kwaliteit van examens en naleving van wettelijke vereisten. Bij DUO kan de aanvraag “diploma-erkenning derde leerweg” worden ingediend.

Diploma
Een bewijs van afsluiting van een opleiding waarbij is vastgesteld dat de kandidaat aan de gestelde eisen voldoet.

Diploma mbo
Volgens de wet erkend document dat aantoont en vastlegt dat de eigenaar de kwalificatie-eisen zoals beschreven in een kwalificatie, beschreven in een basis- en profieldeel heeft behaald, keuzedelen heeft gevolgd én aan de aanvullende diplomavoorwaarden heeft voldaan.

Diploma-eisen mbo
Geheel aan vereisten waaraan deelnemers moeten voldoen om een mbo-diploma te behalen, te weten beroepsspecifieke eisen van kwalificatie en keuzedelen, evt. wettelijke beroepsvereisten, generieke eisen Nederlands, rekenen Engels (niveau 4), eisen voor Loopbaan en Burgerschap, eisen voor beroepspraktijkvorming.

Diplomamodel mbo
Wettelijk vastgestelde vormgeving van het mbo-diploma zoals beschreven in de “Regeling modeldiploma mbo”.

Diplomering
Het proces van vaststellen of de examenkandidaat aan de diploma-eisen voldoet tot en met het uitreiken van het diploma.

E
ELW
Erkennen van leer- en werkervaring.

E-portfolio
Elektronisch portfolio: een door de kandidaat samengestelde (gevalideerde) verzameling van bewijsstukken en documenten van leer- en werkervaring op individueel niveau.

Erkend EVC-aanbieder
Een organisatie die volgens de principes en uitgangspunten van de EVC-Kwaliteitscode 2.0 EVC-procedures aanbiedt en als zodanig is opgenomen in het Nederlands register van EVC-aanbieders. Dit register is te raadplegen op de website van het Nationaal Kenniscentrum EVC. Zie www.nationaalkenniscentrumevc.nl/

Erkenning van Verworven Competenties (EVC)
Methodiek voor erkennen van leer-werk-en levenservaring op basis van een landelijke erkende onderwijsstandaard (crebo of branche-standaard), dan wel een erkende EVC-beroeps-/branchestandaard waarbij de resultaten van de beoordeling van de aanwezige kennis, vaardigheden en het gedrag worden gerapporteerd in een Ervaringscertificaat uitgegeven door een erkende EVC-Aanbieder.

Ervaringscertificaat
Een document, afgegeven door een erkende EVC-aanbieder, waarin de kennis, vaardigheden en het gedrag van de deelnemer staan beschreven. Kan worden verzilverd in het onderwijs (zie verzilvering).

Ervaringsprofiel (EVP)
Een door een erkende EVC-aanbieder gevalideerd (e-)portfolio gerelateerd aan een erkende standaard. Er vindt echter geen beoordeling of assessment plaats. EVP kan worden gezien als een eerste fase van een EVC-procedure.

EVC-kwaliteitscode 2.0
Code waarin de principes en uitgangspunten voor de kwaliteit van EVC-procedures in de Arbeidsmarktroute zijn vastgelegd die uitgevoerd worden door erkende EVC-aanbieders die door het Nationaal Kenniscentrum EVC zijn aangewezen.

EVC-procedure
Een procedure waarmee Erkenning van Verworven Competenties kan plaatsvinden.

Examen mbo
(1) Het geheel van generieke en beroepsspecifieke examenonderdelen en –eenheden bedoeld voor één kwalificatie of opleiding.
(2) Onderzoek waarmee een bevoegde instantie op betrouwbare en valide wijze beoordeelt of een examenkandidaat voldoet aan de vooraf gestelde exameneisen.

Examencommissie
Organisatorische eenheid, ingesteld door het bevoegd gezag, die eindverantwoordelijk is voor de examinering en diplomering binnen de mbo-school.

Examendeelnemer
Wettelijke term voor een persoon die uitsluitend is ingeschreven voor deelname aan examenactiviteiten. Wordt ook extraneus genoemd.

Exameneenheid
Door de mbo-school bepaalde eenheid binnen het examen waarop zij een examenkandidaat beoordeelt. Een exameneenheid kan een deel van een examenonderdeel zijn (bijvoorbeeld een clustering van werkprocessen) of een samenvoeging van examenonderdelen (bijvoorbeeld meerdere kerntaken) of gelijk zijn aan een examenonderdeel.

Examendossier
Deel van de diploma-eisen waarvoor een student een examen moet afleggen of vrijstelling kan verkrijgen. De eisen die gelden voor een bepaald examenonderdeel of –eenheid.

Examenreglement
Formeel vastgelegde regels en afspraken die gelden voor de examinering (inclusief vrijstellingen) en diplomering (over bijvoorbeeld fraude, herkansing, bewaartermijnen en het indienen van een beroep). Juridisch kader dat voor elke student de transparantie en de betrouwbaarheid van het examenproces waarborgt.

Examinering
Het nemen van beslissingen over inhoud en niveau van examens van een beroepsopleiding, procedures en voorwaarden waaronder examens worden afgenomen, alsmede het vaststellen van de uitslag van examens.

Extraneus
Wettelijke term voor een persoon die uitsluitend is ingeschreven voor deelname aan examenactiviteiten.

F
Fase(n) van erkennen leer-werkervaring
Dit zijn: identificeren en systematiseren, documenteren, assessment en certificeren van leerresultaten.

Fase identificeren en systematiseren van leerresultaten
Fase van bewustwording van leerervaringen die iemand in het verleden heeft opgedaan. Dit kan bijvoorbeeld door zelf op onderzoek te gaan naar opgedane ervaringen en kwaliteiten, maar ook met hulp van buitenaf, zoals loopbaanbegeleiding of het volgen van een loopbaantraining.

Fase documenteren van leerresultaten
Fase waarin iemand zijn leer-werkervaring en leerresultaten vastlegt. Dit kan in verschillende vormen, bijvoorbeeld een cv of een portfolio. De leerresultaten worden naast een meetlat gelegd zoals een branche- of onderwijsstandaard.

Fase van assessment van leerresultaten
Fase waarin de beschreven leer-werkervaring en leerresultaten worden beoordeeld door interne of externe assessor of beoordelaar.

Fase van certificeren van leerresultaten
Fase waarin de leer-werkervaring en leerresultaten worden erkend door de onderwijsinstelling. Dit kan door middel van vrijstelling van examinering door de examencommissie en/of vrijstelling van onderwijs door het bevoegd gezag.

Formatieve beoordeling
Zie ontwikkelingsgerichte beoordeling.

Formeel leren
Leren/onderwijs dat in wettelijk kader en in een onderwijsinstelling wordt aangeboden en leidt tot een wettelijk erkend diploma.

Fraude
(Opzettelijke) beïnvloeding van (onderdelen van) het gehele examenproces met als doel een ander resultaat uit het examen te verkrijgen.

G
Generieke examenonderdelen
Niveaugebonden examenonderdelen mbo die voor alle studenten gelden en die betrekking hebben op de examinering van algemene kwalificatie-eisen voor Nederlandse taal, rekenen (en Engels voor studenten van niveau 4-opleidingen).
WEB: generieke examenonderdelen: examenonderdelen die de examinering betreffen van de generieke kwalificatie-eisen.

I
Informeel leren
Deze vorm van leren vindt vaak ongemerkt plaats en veelal op de werkplek plaats of bijvoorbeeld bij het uitvoeren van vrijwilligerswerk of hobby. Zie ook formeel leren en non formeel leren.

Initieel onderwijs
Voltijdonderwijs dat mensen volgen voordat ze de arbeidsmarkt betreden, zoals basisonderwijs, het voltijd voortgezet onderwijs en aansluitende vervolgopleidingen in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) en het hoger onderwijs (ho).

Instellingsexamen
Door de mbo-school vastgesteld en afgenomen examen waarbij het eindniveau op afgesproken niveaus is vastgesteld.

Instellingsverklaring
Officieel document dat een examencommissie desgevraagd afgeeft als een deelnemer één of meer onderdelen van de opleiding met goed gevolg heeft afgesloten. Daarin zijn in elk geval opgenomen de behaalde examenonderdelen en een lijst met examenresultaten.

Intake-assessment
Intake waarbij met inzet van verschillende instrumenten de leer-werkervaring van iemand in beeld wordt gebracht, gericht op het verkrijgen van vrijstellingen. Als meetlat wordt daarbij altijd een opleidingsstandaard gebruikt.

K
Keuzedeel
Een verdiepend en/of verbredend onderdeel van de beroepsopleiding dat naast de kwalificatie staat. Kan gericht zijn op doorstroom naar een vervolgopleiding. Bij entreeopleidingen mag een keuzedeel ook remediërend zijn.

Keuzedeelverplichting
Verplichting om een deel van de opleiding (240 klokuren of een veelvoud daarvan) in te richten naast de gekozen kwalificatie als onderdeel van de opleiding.

Kwalificatie
Geheel van bekwaamheden dat een afgestudeerde van een beroepsopleiding geschikt maakt voor het functioneren in een beroep/groep van samenhangende beroepen, vervolgonderwijs en als burger. Dit geheel is beschreven in een kwalificatiedossier.

Kwalificatie-eisen
Geheel van bekwaamheden dat een afgestudeerde van een beroepsopleiding moet beheersen om te kunnen functioneren in een beroep/groep van samenhangende beroepen.

Kwalificerende beoordeling
Beoordeling die gericht is op het vaststellen of de examenkandidaat voldoet aan de kwalificatie- en/of exameneisen. Formele tegenhanger van ontwikkelingsgerichte beoordeling. Wordt soms ook examengerichte beoordeling of summatieve beoordeling genoemd.

L
Leerresultaten
Beschrijvingen van wat iemand kent en kan doen na de voltooiing van een leerproces. Leerresultaten kunnen beschreven worden in termen van (toepassen) kennis, vaardigheden en competenties (zelfstandigheid en verantwoordelijkheid).

Loopbaan (zelf) onderzoek
Een onderzoek van de loopbaan dat iemand zelfstandig of met hulp van een loopbaandeskundige uitvoert, aan de hand van een gestructureerde loopbaanmethode.

M
Maatwerk
Het inrichten en/of afstemmen van het leerproces en examinering op de vraag, behoefte en/of mogelijkheden van de individuele deelnemer of van een specifieke groep deelnemers.

Mbo-opleiding
De beroepsopleiding bestaat uit het basis- en profieldeel (samen de kwalificatie) en de keuzedelen.

Methodemix
Samenhangend geheel van verschillende examenvormen dat een valide en betrouwbaar oordeel oplevert over de bekwaamheid van de te kwalificeren examenkandidaat. Ook wel examenmix genoemd.

N
Non-formeel leren
Leren waarbij er sprake is van doelgericht, georganiseerd en gestructureerd leren zoals bijvoorbeeld bedrijfs-of branche-opleidingen, trainingen en workshops. Resultaat kan ook via uitsluitend onafhankelijke examens worden vastgesteld. Zie ook formeel en informeel leren.

O
Onderwijs- en examenregeling (OER)
Regeling waarin de programmering van de onderwijsactiviteiten, inclusief de examinering, is verantwoord en vastgelegd. In de examenregeling staat informatie die de examenkandidaat nodig heeft om de examens te kunnen afleggen, gebaseerd op het examenplan en -reglement.

Onderwijs
Deel van de opleiding waarin de student zich via contact met docenten ontwikkelt in de kennis, vaardigheden en het gedrag zoals beschreven in de kwalificatie-eisen, waarin hij zich voorbereidt op examen- en diploma-eisen. Het onderwijs in het WEB-kader is gericht op het beroep, algemene vaardigheden, burgerschap en doorstroming naar een vervolgopleiding.

Onderwijsovereenkomst
Wettelijk verplichte, schriftelijke overeenkomst tussen de school en de deelnemer waarin wederzijdse rechten en plichten staan vermeld.

Onderwijsroute
Route voor het erkennen van leer-werkervaring met als doel het behalen van erkend mbo- of hbo-diploma. De route bestaat uit het valideren van leer-werkervaring, het geven van vrijstellingen voor onderwijs en/of examens als onderdeel van de opleiding, het bieden van maatwerk en afgeven van een diploma.

Onregelmatigheid
(Opzettelijke) beïnvloeding van (onderdelen van) het gehele examenproces met als doel een ander resultaat uit het examen te verkrijgen.

Ontwikkelingsgerichte beoordeling
Beoordeling van de voortgang van de opleiding van een student. Is geen onderdeel van het examen, maar maakt deel uit van het onderwijs. Als tegenhanger van summatieve of kwalificerende beoordeling. Ook wel formatieve beoordeling genoemd.

Opleidingsstandaard
Vastgelegde eisen waaraan een deelnemer moet voldoen om een diploma of certificaat te behalen. Het is een vaststaand en erkend model van een opleiding. Dit kan een crebo-, croho- en/of erkende EVC-branchestandaard zijn.

P
Pdca-cyclus
Cyclus bestaande uit een geheel van acties dat gezamenlijk een doorlopend proces weergeeft voor kwaliteitsborging: plan-do-check-act (ofwel ontwerp, uitvoering, controle en bijstelling van de uitgevoerde acties). Ook wel kwaliteitsborgingscyclus genoemd.

Pilotexamen
WEB: centraal examen dat bij wijze van proef wordt afgenomen in een periode voorafgaand aan de invoering van centrale examinering voor het betreffende examenonderdeel overeenkomstig daarvoor bij of krachtens artikel 19 gestelde eisen.

Portfolio
Een door de kandidaat samengestelde (gevalideerde) verzameling van bewijsstukken en documenten van leer- en werkervaring op individueel niveau.

Post-initieel onderwijs
Onderwijs dat iemand volgt na zijn eerste, oorspronkelijke onderwijsloopbaan in het voltijdonderwijs (initieel). Onder het post-initieel onderwijs vallen alle deeltijdopleidingen en cursussen.

Praktijkbeoordelaar
Persoon die een prestatie van een examenkandidaat in de beroepspraktijk of in een gesimuleerde beroepsomgeving beoordeelt en vastlegt op basis van een beoordelingsvoorschrift. Dit kan iemand uit de praktijk zijn of een docent.

Praktijkexamen
Overkoepelende term voor een examenvorm die vaststelt in hoeverre een examenkandidaat (een deel van) de kennis, vaardigheden en gedrag die het kwalificatiedossier zijn opgenomen, in voldoende mate beheerst en kan toepassen in de reële beroepspraktijk.

Proces-verbaal
Rapport over het procedurele verloop van de examinering dat de beoordelaar of (sub)examencommissie heeft opgesteld tijdens of direct na afloop van de examenafname.

Proeve van bekwaamheid
Een kwalificerende beoordeling in een realistische context (authentiek of simulatie) waarbij de deelnemer kan aantonen dat hij kerntaken met bijbehorende werkprocessen op het vereiste beheersingsniveau (beginnend beroepsbeoefenaar), in samenhang en op de juiste wijze uitvoert. Kenmerkend is het geïntegreerd beoordelen van kennis, vaardigheden en gedrag.

Profieldeel
Deel van het kwalificatiedossier waarin de specifieke onderdelen van een kwalificatie, die niet gelden voor alle kwalificaties in het kwalificatiedossier, beschreven staan.

R
Referentiekader taal en rekenen
Een wettelijk vastgesteld model waarin de eisen voor de verschillende kennis- en vaardigheidsniveaus voor de generieke vakgebieden Nederlandse taal en rekenen staan (inclusief een bijbehorend cohortenschema).

Referentieniveaus
Niveauaanduiding voor de generieke vakgebieden Nederlandse taal en rekenen, verschillend per opleidingsniveau.

Resultatenlijst
Het overzicht waarin de eindwaardering van de examenonderdelen, zoals bedoeld in artikel 3 van het Examen- en kwalificatiebesluit beroepsopleidingen WEB, zijn opgenomen.

S
Slaag-/zakregeling
Wettelijk vastgestelde regeling waarin staat waaraan de kandidaat moet voldoen om een diploma te behalen.

Summatieve beoordeling
Zie kwalificerende beoordeling

T
Toetsvorm
Wijze waarop een ontwikkelingsgerichte toets of examen(eenheid) plaatsvindt, bijvoorbeeld door middel van een kennistoets, vaardigheidstoets, (criteriumgericht) interview of proeve van bekwaamheid.

Toezichtkader mbo
Document waarin de Inspectie van het Onderwijs aangeeft hoe zij toezicht houdt op de kwaliteit van het onderwijs en de examinering in het mbo, welke kwaliteitseisen zij daaraan stelt en hoe zij op basis daarvan tot een oordeel komt. Zie www.onderwijsinspectie.nl

V
Valideren van eerder verworven competenties
Het onderzoeken, beoordelen en vaststellen van iemands kennis, vaardigheden en gedrag (competenties) op basis van een vooraf vastgestelde standaard. Dit kan plaatsvinden door het vullen van een portfolio.

Valideringsinstrumenten
Instrumenten waarmee - met toepassing van één of meer principes van EVC - persoonlijk verworven kennis, vaardigheden en gedrag in kaart worden gebracht gericht op versterking van de loopbaanmobiliteit of het behalen van een diploma, met het doel te komen tot een beoordeling en uiteindelijke erkenning van wat iemand beheerst.

Verzilveren
In het onderwijs kan op grond van een Ervaringscertificaat:
a. een examencommissie bepalen of de deelnemer in aanmerking komt voor vrijstelling van examinering (zie vrijstelling van examinering);
b. het bevoegd gezag bepaalt of de deelnemer in aanmerking komt voor vrijstelling van onderwijs (zie vrijstelling van onderwijs).

Vrijstelling van examinering
Beslissing van de examencommissie van een onderwijsinstelling dat de kandidaat reeds heeft voldaan aan (een deel van) de kwalificatie-eisen en daarom het (betreffende) examen niet hoeft af te leggen.

Vrijstelling van onderwijs
Beslissing van het bevoegd gezag van een onderwijsinstelling dat de kandidaat minder of geen onderwijs hoeft te volgen ter voorbereiding op het af te leggen examen.

W
Waarderingskader mbo
Het waarderingskader bevat alle onderwerpen die de Inspectie van het Onderwijs in haar beoordeling betrekt en de normen die zij hanteert om tot een oordeel te komen. Hierin zijn de landelijke examenstandaarden verwerkt zoals bedoeld in artikel 7.4.4 van de Wet educatie en beroepsonderwijs, inclusief diploma’s die zijn afgegeven na vrijstelling op basis van leer-werkervaring.

WEB
De Wet Educatie Beroepsonderwijs regelt verschillende vormen van middelbaar beroepsonderwijs en volwasseneneducatie. Naast het mbo vallen ook de (basis)educatie voor volwassenen (niet op het niveau van het ho) en het vavo onder deze wet.

Wettelijke beroepsvereisten
In wet- en/of regelgeving vastgelegde eisen waaraan de beginnende beroepsbeoefenaar moet voldoen om het beroep te mogen uitvoeren.